ਠਾਹ ਸੋਟਾ

ਨਕਸ਼ਾ-ਏ-ਸਮਾਜ!

ਨਹੀਂ ਉਡੀਕਦੇ ਨਾਨਕੇ ਦੋਹਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਦੋਹਤੇ ਨੈਟ-ਮੋਬਾਇਲਾਂ ਵਿਚ ਕੈਦ ਹੋਏ।
ਮੋਹ ਉਡ ਗਿਆ ਦਿਲਾਂ ‘ਚੋਂ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ, ਨਸ਼ੇ ਨਾੜਾਂ ਵਿਚ, ਖੂਨ ਸਫੈਦ ਹੋਏ।
ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਤਰਸ ਹੁਣ ਲੱਭਦੇ ਨਾ, ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚਾਂ ਮਾਰੇ ਹੀ ਵੈਦ ਹੋਏ।
ਗੁਟਕੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਝੂਠੀਆਂ ਖਾਣ ਸਹੁੰਆਂ, ਹੁਣ ਵਾਅਦੇ ਨਿਭਾਉਣਗੇ ਵੀ Ḕਸ਼ੈਦḔ ਹੋਏ।
ਦਿਨ ਚੰਦਰੇ ਚੜ੍ਹਨੇ ਹੀ ਜਾਪਦੇ ਨੇ, ਹਾਲ ਸੁਧਰਨ ਦੇ ਬੇਉਮੈਦ ਹੋਏ।
ਚੌਕੀਦਾਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੁਸਤ ਹੋਏ, ਨੇਤਾ, ਚੋਰ, ਬਦਮਾਸ਼ ਮੁਸਤੈਦ ਹੋਏ!

ਨਸ਼ਿਆਂ ਖਿਲਾਫ ਨੁਸਖਾ!

ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਏ ਸੱਚ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ, ਭੂਤ ਲਾਤੋਂ ਕੇ ਬਾਤੋਂ ਸੇ ਮਾਨਤੇ ਨਹੀਂ।
ਯਾਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ḔਉਤਲਿਆਂḔ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ, ਕੋਈ ਕੜਾ-ਕਾਨੂੰਨ ਪਹਿਚਾਨਤੇ ਨਹੀਂ।
ਹੁੰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨੂੰ ਲਹੂ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਅਪੀਲਾਂ-ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਤੇ ਨਹੀਂ।
ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਪਾਉ ਭਾਵੇਂ, ਉਹ ਧਰਮ-ਈਮਾਨ ਸਨਮਾਨਤੇ ਨਹੀਂ।
ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਜੀਅ ਸੰਭਾਲ ਲਈਏ, ਨਸ਼ੇ ਰੋਕਣਗੇ ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀਏ ਜੀ।
ਨਸ਼ੇ ਵੰਡਦਾ ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਹੱਥ ਆਵੇ, ਉਹਦੀ ਰੱਜ ਕੇ ਭੁਗਤ ਸਵਾਰੀਏ ਜੀ!

ਰਾਜ ਕਰਨ ਮਾਫੀਏ?

ਜਾਪੇ ਹੱਥ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ’ਤੇ, ਚੱਲੇ ਹੁਕਮ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜੀ।
ਪੈਣ ‘ਪੋਸਟਾਂ’ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ, ਮੁਖੀਆ ‘ਗੈਂਗ’ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਲਕਾਰਦਾ ਜੀ।
ਧੰਦਾ ਆ ਗਿਆ ਰਾਸ ਹੈ ਗੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ, ਚਿੱਟੇ-ਰੇਤ ਦੇ ‘ਗਰਮ’ ਵਪਾਰ ਦਾ ਜੀ।
ਮਾਂਵਾਂ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਣ ਯਾਰੋ, ਦੈਂਤ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਫਿਰਦਾ ਐ ਮਾਰਦਾ ਜੀ।
ਸੁੱਝੇ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਏ ਲਾਚਾਰ ਲਗਦੇ, ਫਸੇ ਪਏ ਨੇ ਲੋਕ ਅਜ਼ਾਬ ਅੰਦਰ।
ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਕਰਦੇ ‘ਮਾਫੀਏ’ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ!

ਬੱਬਾ ਬੋਲਦਾ ਐ!

‘ਬੱਬਾ’ ਆਖਦਾ ਬਾਬਿਆਂ ਗੰਦ ਪਾਇਆ, ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੇ।
ਬਾਣੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਧਰਮੀਆਂ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ, ਕਰੀ ਮਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਜਾਂਦੇ।
ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ, ਯਾਰੀ ਨਾਲ ਸਿਆਸਤਾਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੇ।
‘ਵੋਟ-ਬੈਂਕ’ ਜੋ ਸਾਧਾਂ ਦਾ ਸਾਂਭਣੇ ਲਈ, ਹਾਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੇ ਛੁਪਾਈ ਜਾਂਦੇ।
ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਸਫੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ, ਦੇਖੋ ਡਰੇਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ‘ਚ ਟੋਲਦਾ ਐ!
ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ, ਬਰਗਾੜੀ, ਬੇਅਦਬੀਆਂ ਤੇ ਚੌਥੇ ‘ਬਾਦਲ’ ਵਿਚ ‘ਬੱਬਾ’ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਐ!

ਪੈਸਾ ਖੋਟਾ ਆਪਣਾ!

ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਰਾਹ ਤਾਂਈਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅਜੋਕਾ ਸਿੱਖ, ਡਿੱਗਣੇ ਲਈ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਖੂਹ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਨੱਸਿਆ।
ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਭੌਂਦੂ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਪੁੰਨਿਆ ਤੇ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਪਾ ਲਈ ਐ ਸਮੱਸਿਆ।
ਸਹਿਜ ਸਬਰ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਕੱਢ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚੋਂ, ਵਹਿਮ ਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਨਾਲ ਇਹਨੂੰ ਕੱਸਿਆ।
ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਧੱਸਿਆ।
ਪੈਸਾ ਖੋਟਾ ਆਪਣਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੇਈਏ ਬਾਣੀਏ ਨੂੰ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਨੇ ਦੱਸਿਆ।
ਇਕ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਪੰਥ ਸਾਜਿਆ ਸੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫੱਸਿਆ!

ਵੋਟਰ ਉਪ-ਚੋਣ ਦੇ!

ਰਹੇ ਪਛੜਦੇ ਪਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸੇ, ਸਾਡੀ ਗਫਲਤੀ ਨੀਂਦ ਅਕੱਥ ਯਾਰੋ।
ਚਾਅ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਵਿਸਾਰ ਦੇਵੇ, ਲੰਮੀ ਸੋਚ ਤੇ ‘ਫਿਊਚਰ’ ਦਾ ਪੱਥ ਯਾਰੋ।
ਬੀਨ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਲਾਰਿਆਂ ਦੀ, ਬਹੀਏ ਘੱਟ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਸੱਥ ਯਾਰੋ।
ਜੇਤੂ ਮਿੱਥ ਕੇ ਚੱਲੀਏ ‘ਪਾਰਟੀ’ ਨੂੰ, ‘ਬੰਦਾ’ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ ਉਲੱਥ ਯਾਰੋ।
ਲਾਹੇ ਲੈਣ ਲਈ ਚਲਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸੋਂ, ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨੱਕਾਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਯਾਰੋ।
ਉਪ-ਚੋਣ ਦੇ ਵੋਟਰ ਇਹ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ, ਵਗਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਧੋ ਲਈਏ ਹੱਥ ਯਾਰੋ!

ਸਿਲਸਿਲਾ-ਏ-ਲੋਕ ਰਾਜ!

ਹੱਥ ਮਲਦਿਆਂ ਵੋਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕੀਂ, ਰੀਝਾਂ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦਫਨਾਏ ਲੈਂਦੇ।
ਵਾਂਗ ਮੱਛੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ, ਹਾਕਮ ਨਵਾਂ ਕੋਈ ਜਾਲ ਵਿਛਾਏ ਲੈਂਦੇ।
ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁੰਨ੍ਹਾਂਗੇ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ, ਤੱਤੇ ਲਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਚਾਏ ਲੈਂਦੇ।
ਜਾਂਦੇ ਉਲਝ ਫਜ਼ੂਲ ਜਿਹੇ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ, ਮੁੱਦੇ ਅਸਲ ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਭੁਲਾਏ ਲੈਂਦੇ।
ਉਪ ਚੋਣ ਵਿਚ ਵਾਂਗ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦੇ, ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਤੋਂ ‘ਨਾਚ’ ਨਚਾਏ ਲੈਂਦੇ।
ਦੇਖ ਵੀਡੀਓ ‘ਗਰਮ ਜਿਹੀ’ ਮੰਤਰੀ ਦੀ, ਦੀਵੇ ਆਸ ਦੇ ਲੋਕ ਜਗਾਏ ਲੈਂਦੇ!

ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਰਗੜੇ!

ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਸਾਰਾ, ‘ਬੋਕ-ਰਾਜ’ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਲਦਾ ਏ।
ਕੰਮ ਪਹਿਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਗੱਦੀ ਜਦ ਮੱਲਦਾ ਏ।
ਜਿਹੜਾ ਜਿੱਤਦਾ ਤੋੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇਵੇ, ਦੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਏਸੇ ਹੀ ਗੱਲ ਦਾ ਏ।
ਜਿਹੜਾ ਕਰੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੋਈ ਨਾਬਰੀ ਦਾ, ਹਾਕਮ ਉਸੇ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ‘ਚ ਘੱਲਦਾ ਏ।
ਸੁਣਦੇ ਆਏ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹੱਥ ਲੰਮੇ, ਕਾਰੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗੁੱਝੇ ਨਾ ਰੱਖ ਹੋਏ।
ਹੁਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਗਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ, ਐਡੇ ਲੰਮੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਏ!

ਕਿਸ ਕੋਟ ਨੂੰ ਲੱਗੂ ਫੀਤ੍ਹੀ?

ਉਪ ਚੋਣ ਦਾ ਵੱਜਿਆ ਬਿਗਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਗੂ ਭਿੜਨ ਲਈ ਪੱਬਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੋਏ।
ਕੋਈ ਉਖੜੇ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਬੈਠੇ ‘ਤੀਜੇ ਥਾਂ’ ਬੜੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋਏ।
ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀਓਂ ਥਾਪੜਾ ‘ਆਪ’ ਵਾਲੇ, ਜੱਕੋ-ਤੱਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
ਲੱਗਣ ਪਿੱਠ ਨਾ ਦੇਣਗੇ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ, ਅਫਸਰਸ਼ਾਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯਾਰ ਹੋਏ।
ਲੋਕਾਂ ‘ਸੈਲਫੀਆਂ’ ਵਾਸਤੇ ਪਾਉਣੀਆਂ ਨੇ, ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤੀਆਂ ਜੀ।
‘ਸ਼ਾਹ ਕੋਟ’ ਹੁਣ ਲਾਵੇਗਾ ਦੇਖਣਾ ਐਂ, ਕਿਹੜੇ ‘ਸ਼ਾਹ’ ਦੇ ‘ਕੋਟ’ ਨੂੰ ਫੀਤ੍ਹੀਆਂ ਜੀ!

ਭੇਖਧਾਰੀ ਬਲਾਤਕਾਰੀ!

ਵਾਂਗੂੰ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਮੁੰਨ ਕੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਡੇਰੇ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਕਰਨ ਤਰੱਕੀਆਂ ਜੀ।
ਅੰਨੇ ਪਤੀ ਨਾ ਦੇਖਦੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਪੂਛਾਂ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੱਕੀਆਂ ਜੀ।
ਕੋਈ ਵਿਰਲੀ ਕਰਤੂਤ ਹੀ ਫੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ, ਬਾਕੀ ਚੋਲਿਆਂ ਥੱਲੇ ਹੀ ਢੱਕੀਆਂ ਜੀ।
ਸੱਚ ਦਿਸੇ ਨਾ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਕਲਮਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਥੱਕੀਆਂ ਜੀ।
ਸਾਧੂ ਭੇਸ ਵਿਚ ਹੋਏ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀ, ਜਾਂਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਿਘਲਦੇ ਨੇ।
ਲੱਖ ਲਾਹਣਤਾਂ ਪਾਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ’ ਨੂੰ, ਅੱਖੀਂ ਦੇਖ ਕੇ ਮੱਖੀ ਜੋ ਨਿਗਲਦੇ ਨੇ!