ਖੇਡ ਸੰਸਾਰ

ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਬਚਪਨ

‘ਉਡਣੇ ਸਿੱਖ’ ਵਜੋਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਦੌੜਾਕ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਖੁਲਾਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਂਜ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਲਈ ਇਹ ਰਚਨਾ-ਕਾਰਜ ਮਰਹੂਮ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਾਗਜ਼ ਉਤੇ ਉਤਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। Continue reading

ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ 16ਵਾਂ ਫੀਫਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੀਫਾ) ਸਿਰਮੌਰ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 1930 ਵਿਚ ਅਰੰਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫੀਫਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅੱਜ ਇਕ ਵੱਕਾਰੀ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਹੈ। 21ਵਾਂ ਫੀਫਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਇਸ ਸਾਲ ਰੂਸ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਲੜੀ ਵਿਚ ਸੈਨ ਹੋਜੇ (ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ) ਵਸਦੇ ਲੇਖਕ ਪਰਦੀਪ ਨੇ ਫੀਫਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਫਰੋਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਪਰਦੀਪ ਨੇ 16ਵੇਂ ਤੋਂ 20ਵੇਂ ਫੀਫਾ ਕੱਪ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Continue reading

ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ‘ਚ ਹੋਇਆ ਗਿਆਰਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ

ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ
ਪਰਦੀਪ, ਸੈਨ ਹੋਜੇ
ਫੋਨ: 408-540-4547
ਗਿਆਰਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1978 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ ਤੋਂ 25 ਜੂਨ ਤਕ ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਇਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਿੰਨ ਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ 16 ਟੀਮਾਂ ਵਾਲਾ ਆਖਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 24 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੌਜ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਡਿਆਗੋ ਮਾਰਾਡੋਨਾ ਇਸ ਸਮੇਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ। ਕੋਚ ਨੇ ਘੱਟ ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। Continue reading

ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ

ਪਰਦੀਪ, ਸੈਨ ਹੋਜੇ
ਫੋਨ: 408-540-4547
1958 ਸਵੀਡਨ: ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 8 ਜੂਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 29 ਜੂਨ ਤਕ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਵੀਡਨ ਨੂੰ 5-2 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਇਹ ਕੱਪ ਜਿਤਿਆ। 17 ਸਾਲ ਦਾ ਪੇਲੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਨਾਇਕ ਬਣਿਆ। ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿਜੇ ਪੇਲੇ ਨੂੰ ਗੋਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਵੇਖਦੀਆਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪੱਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੱਚਾ? ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਜਸਟ ਫੌਨਟੀਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿਚ 13 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਬੂਟ ਪਾਏ ਸਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਖਿਡਾਰੀ ਤੋਂ ਮੰਗਵੇ ਲੈ ਕੇ ਪਾਏ ਸਨ। ਰੂਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਦਾਖਲਾ ਵੀ ਇਸੇ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯੂæ ਕੇæ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਟੀਮਾਂ-ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਨਾਰਥ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਨੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਫੀ ਸੀ। Continue reading

ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੀਫਾ) ਸਿਰਮੌਰ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 1930 ਵਿਚ ਅਰੰਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫੀਫਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਅੱਜ ਇਕ ਵੱਕਾਰੀ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਹੈ। 21ਵਾਂ ਫੀਫਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਇਸ ਸਾਲ ਰੂਸ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਲੜੀ ਵਿਚ ਸੈਨ ਹੋਜੇ (ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ) ਵਸਦੇ ਲੇਖਕ ਪਰਦੀਪ ਨੇ ਫੀਫਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਫਰੋਲਿਆ ਹੈ। Continue reading

ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ: ਪੇਂਡੂ ਓਲੰਪਿਕਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਕਿ ਸਰਕਸੀ ਤਮਾਸ਼ੇ?

ਪ੍ਰਿੰæ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ
ਕਦੇ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, “ਜੀਹਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰੂਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦਾ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਵੇਖ ਲਵੇ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਥੇ ਖੇਡਦੇ-ਮੱਲ੍ਹਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ-ਟੱਪਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਦੌੜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਿੱਧੇ, ਗਤਕੇ ਤਕ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੇ ਡੌਲੇ, ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜੇਬਾਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹੀਆਂ। ਉਥੇ ਰੰਗਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। Continue reading

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਰੁੱਸ ਗਿਆ

ਪਰਦੀਪ, ਸੈਨ ਹੋਜੇ
ਫੋਨ: 408-540-4547
ਇਸ ਵਾਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 14 ਜੂਨ ਤੋਂ 15 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਰੂਸ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 32 ਟੀਮਾਂ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ 32 ਟੀਮਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਬਾਕੀ 31 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ। ਪਰ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। Continue reading

ਬਲਵਿੰਦਰ ਫਿੱਡੂ ਨੂੰ ਜੱਫੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲਹਿੰਬਰ ਸੰਘਵਾਲ

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਜੱਬੋਵਾਲੀਆ
ਫੋਨ: 917-375-6395
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਬੂਬ ਖੇਡ ਕਬੱਡੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਨੇ ਵੀ ਬੀਬੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਕੁਛ ਦਿਤੈ। ਪੈਸਾ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਤੇ ਉਚੇ ਮੁਕਾਮ ਬਖਸ਼ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਏ ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰੇ-ਨਿਆਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸੰਘਵਾਲ ਵਾਲੇ ਲਹਿੰਬਰ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜਨਵਰੀ 1963 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। Continue reading

ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ: ਜਾਰਜ ਵੇਅਹ

ਪਰਦੀਪ, ਸੈਨ ਹੋਜੇ
ਫੋਨ: 408-540-4547
ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ ਆਗੂ ਜਾਰਜ ਵੇਅਹ ਕਦੇ ਫੁਟਬਾਲ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਜਨਮ ਪਹਿਲੀ ਅਕਤੂਬਰ 1966 ਨੂੰ ਕਲਾਰਾ ਟਾਊਨ ਜੋ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨਰੋਵੀਆ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਾਹਰਵਾਰ ਹੈ, ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਜਾਰਜ ਦਾ ਬਚਪਨ ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਪਿਛੋਂ ਜਾਰਜ ਦੀ ਦਾਦੀ ਏਮਾ ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਕੀਤਾ। Continue reading

ਫੁਟਬਾਲ ਦਾ ਡਾਂਸਰ ਰੌਜ਼ਰ ਮਿਲਾ

ਪਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ
ਫੋਨ: 408-540-4547
ਫੁਟਬਾਲ ਮੈਚ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਈ ਖਿਡਾਰੀ ਗੋਲ ਕਰਨ ਪਿਛੋਂ ਕਾਰਨਰ ਫਲੈਗ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਡਾਂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੁਟਬਾਲਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰੌਜ਼ਰ ਮਿਲਾ ਹੈ। 1990 ਦਾ ਫੁਟਬਾਲ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਰੌਜ਼ਰ ਨੇ ਚਾਰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਹਰ ਗੋਲ ਕਰਨ ਪਿਛੋਂ ਰੌਜ਼ਰ ਖੁਸ਼ੀ ‘ਚ ਕਾਰਨਰ ਫਲੈਗ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਡਾਂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਡਾਂਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦਾ ਹੀਰੋ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ 2010 ਦੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿਚ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਨੇ ਰੌਜ਼ਰ ਦੇ ਇਸ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। Continue reading